BÜYÜK TİYATRO’NUN İLK KUMANDA CİHAZI ve SON KULLANAN ŞANSLI KİŞİSİ…
Büyük Tiyatro ışık ve sistemleri yenilenmiş olarak 2 Nisan 1949’da Köroğlu adlı oyun ile temsillere başlamıştır. Işık kumanda cihazı olarak Rank Strand Company üretimi piano dizaynında ve o dönem Avrupa sahnelerinde kullanılmakta olan cihaz monte edilmiştir. Hiç kesintisiz ve problemsiz (son birkaç yıl hariç) 1949–1979 yılları arasında kullanılmış, şimdiki hafızalı sistemleri neredeyse aratmayacak mühendislik harikası bir makine idi.
Makinenin ön yüzü yüksek olduğundan sahneye yan bakacak şekilde yerleştirilmişti. Işık kumanda operatörü de dolayısı ile sahneye yan bakacak şekilde oturuyordu. Kumanda edenlerin hemen hemen hepsinde boyun problemleri mevcuttu.
Makine üzerindeki beyaz, kırmızı, mavi ve yeşil renkteki yüzlerce tuşlar ile sistemli bir şekilde yakıyor, söndürüyor ve ışık cue tabloları hazırlayabiliyordunuz. Cihaza tüm duyularınızla tam olarak hâkim olmanız gerekiyordu. Bazen öyle hızlı ışık değişimleri gerekiyordu ki, o zaman burun ve çenenizi bile kullanma ihtiyacı hissediyordunuz.
Bu cihazı kimler kullanmadı; Şevket Çolpan, İsmet Avlar, Kenan Dinçman, Nuran Özalp, Nuri Özakyol, Burhanettin Gerçekoğlu, Vedat Hızel, Ekrem Karadağ, Ersen Tunççekiç, Şükrü Alper, Burhanettin Yazar, Fahrettin Özen ve ben…
Benim kumandayı devralmam tamamen tesadüf eseri olmuştu. Bozkurt Kuruş’un yönetmenliğini yaptığı ‘Genç Osman’ adlı oyunun ışık kumanda Ersen abi idi. Ayten Gökçer’in rol aldığı ‘Tarla Kuşu’ydu Juliet’ ile Almanya turnesine gideceğinden , yeni bir ışık kumandaya ihtiyaç vardı. Ruhu şad olsun Fahrettin abi o dönem benim cihaza karşı meraklı olduğumu görüp yetiştirdiğinden , kumanda cihazı ile tanışma fırsatını yakaladım.
Işık kumandanın bir oyunda ne kadar önemli olduğunu parmaklarımın altındaki yüzlerce tuşlar ve bütün oyun boyunca damarlarınızda dolaşan adrenalin, bütün bu heyecanları göze en iyi şekilde hissettiriyordu. Oyun bitip de alkışlar başladığında siz de kendinize bir pay alıyordunuz.
Çeşitli nedenler ile aramızdan ayrılan ustalarımı, ağabeylerimi ve arkadaşlarımı saygıyla anıyor, genç arkadaşlarıma nice başarılı seneler temenni ediyorum.
|